مقطوع الصدور و ظنّى دلالت دارد . * پس مراد از عبارت ( الّا انّها لا اطلاق لها . . . الخ . . . ) چيست ؟ عدم اطلاق احاديث مزبور است كه بدين خاطر نمىتوان به وسيلهء آنها حجيّت هر خبر عادلى را اثبات نمود ، زيرا كه سؤال در اين احاديث از دو خبرى است كه سائل حجّت بودن هركدام را مفروض و مفروغ عنه گرفته و مورد كلام او دو خبرى است كه عمل به هريك از آنها در صورت نبودن معارض ، قطعى و مسلّم است و تنها سؤال او از تعيين آنها در هنگام ابتلاء به معارض است . * پس مراد از عبارت ( كما يشهد به السؤال بلفظ ( اىّ ) . . . ) چيست ؟ ارائهء شاهد و گواهى است بر مطلب فوق ، مبنى بر اينكه : سؤال سائل در اخبار علاجيّه و همچنين فرض جواب امام ، بر اين است كه : هركدام از متعارضين فى حدّ ذاته و با قطع نظر از تعارض ، حجّت و قابل پيروى هستند . و سؤال با لفظ ( اىّ ) از اين است كه به كدام يك عمل كنيم ؟ يعنى : سؤال از تعيين و تشخيص است پس از علم اجمالى به تبعيّت از امام ، از طرفى امام هم كه مرجحات را ذكر مىكنند مراد ترجيح يكى از دو حجّت است بر ديگرى . نظير اينكه : در موضوعات خارجيه سؤال از تعارض شهود و بيّنه‌ها مىشود ، و اين سؤال پس از فرض اين است كه هركدام از شهود عادل و واجد شرايط شهادت هستند . * با حفظ مقدّمات مذكور كيفيت استدلال به اين اخبار چگونه است ؟ بدين نحو است كه : اگر خبر واحد مجرّد حجّت نمىبود ، هرآينه امام در جواب مىفرمودند : اصلا خبر واحد با قطع نظر از تعارض نيز حجّت نمىباشد ، تا چه رسد به مقام تعارض ، و اين سؤال جا نداشت . در حالى كه چنين نكرده ، بلكه شيوهء علاج متعارضين را نشان داده‌اند ، يعنى اينكه ( و لو لا الحجّية لكان الأخبار العلاجيّة مع كثرتها لغوا و عينا و هو محال ) . * حاصل مطلب در عبارت ( و الظاهر انّ دلالتها . . . الخ . . . ) چيست ؟ اين است كه نمىتوان با اخبار مذكور حجيّت خبر واحد را اثبات نمود ، چرا كه مورد اين اخبار ، اخبارى است كه حجّت بودن آنها به وسيلهء دليل ديگرى ثابت و مسلّم شده است ، منتهى چون با هم تعارض كرده‌اند ، در اين احاديث سؤال از تعيين حجّت در ميان حجج و تشخيص دليل از ميان ادلّه شده است . * پس مراد از عبارت ( نعم ، رواية ابن مغيرة تدلّ على اعتبار خبر كلّ ثقة . . ) چيست ؟ حاصل فرمودهء شيخ است مبنى بر اينكه : اگرچه در دلالت اخبار ياد شده بر حجيّت خبر واحد ، اشكال نموديم ، لكن حديث حارث ابن مغيره بر حجيّت هر خبر موثقى دلالت دارد ، چرا كه در حديث